07 Wyrażenia ilości w języku japońskim

Dokument: pdf (98.8 KB)
  • 7 stron
Opublikowany 2017-02-11 03:43:25

Japoński/Wyrażenia ilości w języku japońskim 1 Japoński/Wyrażenia ilości w języku japońskim Ilość w języku japońskim wyraża się zupełnie inaczej niż w językach europejskich. Liczby Zanim przejdziemy do bardziej skomplikowanych wyrażeń zobaczmy jak konstruuje się japońskie liczby. Japończycy używają dwóch systemów - zapożyczonych z chińskiego liczb on-yomi, oraz liczb kun-yomi, przy czym te drugie tylko do małych liczb. Liczby kun-yomi • 1 - 一つ (ひとつ hitotsu) • 2 - 二つ (ふたつ futatsu) • 3 - 三つ (みっつ mittsu) • 4 - 四つ (よっつ yottsu) • 5 - 五つ (いつつ itsutsu) • 6 - 六つ (むっつ mutsu) • 7 - 七つ (ななつ nanatsu) • 8 - 八つ (やっつ yatsu) • 9 - 九つ (ここのつ kokonotsu) • 10 - 十 (とお tō) Widać tu つ (tsu) na końcu liczb 1-9. Było ono dawnym japońskim licznikiem przedmiotów. Czytanie kun-yomi bez つ jest używane np. do formowania nazw dni (zobacz artykuł Wyrażenia czasowe w języku japońskim). Istnieją też dalsze liczby kun-yomi, współcześnie używane jedynie w pewnych zwrotach, np.: • 20. dzień miesiąca - 二十日 (はつか hatsuka) • 20 lat - 二十歳 (はたち hatachi) Liczby on-yomi Liczby on-yomi zostały zapożyczone z języka chińskiego i wyparły w znacznym stopniu liczby kun-yomi, m.in. dlatego, że umożliwiają one łatwe formowanie bardzo dużych liczb. Podobnie jak w języku chińskim duże liczby są oparte na wielokrotnościach 10 000, nie zaś 1 000 jak w językach europejskich. Liczby te, a dokładniej odpowiednie morfemy, to: • 1 - 一 (いち ichi) • 2 - 二 (に ni) • 3 - 三 (さん san) • 4 - 四 (し shi), po 10 四 (よん yon) (przykład: juu yon - 14) • 5 - 五 (ご go) • 6 - 六 (ろく roku) • 7 - 七 (しち shichi, po 10 七 (なな nana) (przykład: juu nana - 17) • 8 - 八 (はち hachi) • 9 - 九 (きゅう kyuu), lub 九 (く ku) • 10 - 十 (じゅう juu) • 100 - 百 (ひゃく hyaku) Japoński/Wyrażenia ilości w języku japońskim 2 • 1 000 - 千 (せん sen) • 10 000 - 万 (まん man) • 100 000 000 - 億 (おく oku) • i dalsze liczby dla wyższych potęg 10 000. Wielokrotności jednostek dziesiętnych tworzy się dodając licznik przed odpowiednią jednostką, np.: • 20 - 二十 (にじゅう nijuu) • 50 - 五十 (ごじゅう gojuu) • 200 - 二百 (にひゃく nihyaku) • 500 - 五百 (ごひゃく gohyaku) • 2 000 - 二千 (にせん nisen) • 5 000 - 五千 (ごせん gosen) Pozostałe liczby tworzy się sklejając po kolei od wyższej jednostki dziesiętnej do niższej, np.: • 14 - 十四 (じゅうよん juu yon) • 25 - 二十五 (にじゅうご nijuu go) • 106 - 百六 (ひゃくろく hyaku roku) • 110 - 百十 (ひゃくじゅう hyaku juu) • 208 - 二百八 (にひゃくはち nihyaku hati) • 210 - 二百十 (にひゃくじゅう nihyaku juu) • 567 - 五百六十七 (ごひゃくろくじゅうなな gohyaku rokujuu nana) • 1 234 - 千二百三十四 (せんにひゃくさんじゅうよん sen nihyaku sanjuu yon) • 4 567 - 四千五百六十七 (よんせんごひゃくろくじゅうなな yonsen gohyaku rokujuu nana) Nie jest to jednak pełny obraz - po pierwsze dla dużych liczb od 10 000 (まん man) począwszy nie wolno omijać jedynki - tak więc 10 000 to 一万 (いちまん itiman), nie samo 万 (まん man), 100 000 000 to 一億 (いちおく ichioku) nie 億 (おく oku) itd. Po drugie 100 (ひゃく hyaku), 1000 (せん sen) i niektóre z liczników bardzo dużych liczb zaczynają się od spółgłoski bezdźwięcznej i jako takie podlegają przekształceniom fonetycznym. Szczegóły są opisane w artykule Przekształcenia fonetyczne w języku japońskim, tutaj dla podsumowania tabelka: • 100 - 百 (ひゃく hyaku) • 200 - 二百 (にひゃく nihyaku) • 300 - 三百 (さんびゃく sanbyaku) • 400 - 四百 (よんひゃく yonhyaku) • 500 - 五百 (ごひゃく gohyaku) • 600 - 六百 (ろっぴゃく roppyaku) • 700 - 七百 (ななひゃく nanahyaku) • 800 - 八百 (はっぴあく happyaku) • 900 - 九百 (きゅうはく kyuuhyaku) • 1 000 - 千 (せん sen) • 2 000 - 二千 (にせん nisen) • 3 000 - 三千 (さんぜん sanzen) • 4 000 - 四千 (よんせん yonsen) • 5 000 - 五千 (ごせん gosen) • 6 000 - 六千 (ろくせん rokusen) • 7 000 - 七千 (ななせん nanasen) • 8 000 - 八千 (はっせん hassen) • 9 000 - 九千 (きゅうせん kyuusen) Japoński/Wyrażenia ilości w języku japońskim 3 Liczniki Liczb w zdaniu nie używa się jednak samodzielnie, a jedynie w połączeniu z odpowiednim licznikiem. Nie jest to tak odmienne od języków europejskich jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać - wiele jednostek takich jak waluty czy jednostki długości jest same z siebie licznikami, a więc ich użycie nie różni się od użycia w językach europejskich, w językach europejskich zaś też często używa się liczników - np. pięć arkuszy papieru, trzy sztuki bydła itd. Licznikami technicznie rzecz biorąc są też już wprowadzone jednostki dziesiętne - 10, 100, 1000, 10 000, 100 000 000, itd. Jednostki monetarne Do popularnych walut należą niewątpliwie: • jen - 円 (えん en) • euro - ユーロ yuuro • dolar - ドル doru Łączymy po prostu liczbę on-yomi z jednostką monetarną i otrzymujemy cenę wyrażoną w danej walucie, np.: • 1000 jenów - 千円 (せんえん sen en) • 100 euro - 百ユーロ (ひゃくユーロ hyaku yuuro) • 10 dolarów - 十ドル (じゅうドル juu doru) • 32 jeny - 三十二円 (さんじゅうにえん sanjuu ni en) Jednostki metryczne Jednostki metryczne tworzy się tak samo jak w językach europejskich - z prefiksu oznaczającego rząd wielkości oraz z rodzaju jednostki. Są to oczywiście zapożyczenia z języków europejskich. Najważniejsze prefiksy to: • mili - ミリ miri • centy - センチ senti • kilo - キロ kiro • mega - メガ mega • giga - ギガ giga Jednostki zaś to m.in.: • gram - グラム guramu • metr - メートル meetoru • litr - リットル rittoru • tona - トン ton • bajt - バイト b...

Komentarze do: 07 Wyrażenia ilości w języku japońskim • 0