Utwory karbońskie na Kamienicy w Łaziskach

Dokument: pdf (268.8 KB)
  • 2 stron
Opublikowany 2016-10-31 06:32:08

190 5560 Utwory karboñskie na Kamienicy w £aziskach Lokalizacja: województwo œl¹skie powiat miko³owski gmina £aziska Górne miejscowoœæ £aziska Górne Region geograficzny: Wy¿yna Œl¹sko-Krakowska Wy¿yna Œl¹ska Wy¿yna Katowicka Jednostka geologiczna: Górnoœl¹skie Zag³êbie Wêglowe zr¹b miko³owa warstwy ³aziskie 4346 4348 Kamienica (Kamienna Góra) le¿y w obrêbie miasta £aziska Górne i nale¿y do Garbu Miko³owskiego, który buduj¹ ró¿norodne ska³y osadowe karbonu górnego. S¹ to najczêœciej piaskowce, zlepieñce i ³upki o zró¿nicowanych mi¹¿szoœciach warstw (od centymetra do kilku metrów). Pomiêdzy tymi warstwami wystêpuj¹ pok³ady wêgla kamien- nego zaliczane do grupy warstw ³aziskich. Wêgiel kamienny jest w tym obszarze najwa¿niejsz¹ ko- palin¹. Dawniej by³ on wydobywany w kopalniach odkrywko- wych, a obecnie - w podziemnej kopalni Boles³aw Œmia³y. Kamienio³om karboñskich warstw ³aziskich na Kamienicy jest stanowiskiem dokumentacyjnym zatwierdzonym przez gminê £aziska Górne. Po³o¿ony jest na po³udniowo-wschod- nim stoku, na wysokoœci ok. 330 m n.p.m. Ma kszta³t owalny o œrednicy ok. 100 metrów, a wysokoœæ œcian (miejscami pra- wie pionowych) dochodzi do 5 metrów. W kamienio³omie tym wydobywano g³ównie piaskowce i zlepieñce o du¿ej zwiêz³oœci dla potrzeb budownictwa i jako surowiec do wyrobu narzêdzi szlifierskich. Na dnie wyrobiska znajduje siê niewielki murowany schron œwiadcz¹cy o tym, ¿e do eksploatacji u¿ywano materia³ów wybuchowych. W ³awicach piaskowców i zlepieñców wystêpuje war- stwowanie przek¹tne rynnowe, co wskazuje na depozycjê materia³uwœrodowiskurzecznym.Wwielu³awicachzaznacza siêwyraŸnieuziarnieniefrakcjonalne.Wsp¹gu³awicwystêpuj¹ dobrze obtoczone ¿wiry o œrednicy ziaren dochodz¹cej do 5 cm, w stropie czêsto widoczne s¹ œlady rozmyæ erozyjnych. Wœcianachkamienio³omuwidaædwaprostopad³edosiebie systemyspêkañciosowych.Ichpowstanienale¿ywi¹zaæztekto- nicznym podnoszeniem Garbu Miko³owskiego w neogenie. Oprócz kamienio³omu, niew¹tpliw¹ atrakcj¹ £azisk jest g³az narzutowy wyeksponowany na skwerze przy Urzêdzie Miasta w £aziskach Górnych, w niewielkiej odleg³oœci od kamienio³omu. Jest to granitoid o obwodzie 6,5 m, sk³adaj¹cy siê g³ównie z dobrze wykszta³conych skaleni i kwarcu, ale tkwi¹ w nim równie¿ skupienia ciemnych minera³ów drob- nokrystalicznych – tzw. szliry. Jest to najwiêkszy eratyk znaleziony na Wy¿ynie Œl¹skiej. Jego pochodzenie zwi¹zane jest z obecnoœci¹ w plejstocenie l¹dolodu zlodowacenia po³udniowopolskiego. The Carboniferons rocks in the Kamienica Hill in £aziska The Kamienica Hill is located in £aziska Górne – an indus- trial center of traditions dated back to the XVIIth century. The area belongs to the Miko³ów Bulge, composed of various Upper Carboniferous strata, usually sandstones, conglomer- ates and shales of variable thicknesses and hard-coal seams (the £aziska Member). Coal, clays, sands, sandstones and conglomerates were mined in the past. The inactive quarry of Carboniferous sandstones in the Kamienica Hill is an oval pit, about 100 meters in diameter. Steep,locallyverticalwallsreach5metersheight.Theexposed sandstones and conglomerates are hard and compact, and were extracted as construction and grind stones. Sandstones and conglomerates are well-bedded with dominating trough cross-bedding. In many beds graded bedding is present. In the bottom parts of the beds well-rounded gravels occur of grain diameters up to 5 centimeters. Top surfaces commonly show features of scour structures. All these features indicate mass, cyclic deposition related to river floods. At the walls vertical fractures can be observed without displacements of layers, which are interpreted as evidences of tectonic uplift of the Miko³ów Bulge. Apart the quarry, worthnoting in £aziska is the erratic boulder exhibited at the front of the Municipal building. The rock is a granitoid with well-visible feldspar and quartz crys- tals, and aggregates (schlieren) of fine-crystalline, dark miner- als.ThisisthelargesterraticblockfoundintheSilesianUpland – its circumference is 6.4 meters. Thick weathering crust and discovery site (southern slope of the Miko³ów Bulge) point to Pleistocene age and South-Poland glaciation period. Miko³ów ¯ory 1 2 3 191 Wybrana literatura: 92, 93, 148, 150 £aziska Górne Autor karty stanowiska dokumentacyjnego: K. Senddory (2005) Autor fotografii: A. Kêdzior Stanowsko dokumentacyjne zatwierdzone w 2000 r. 1 2 3

Komentarze do: Utwory karbońskie na Kamienicy w Łaziskach • 0