wirownia w Paplinie (1)

Dokument: pdf (266.1 KB)
  • 2 stron
Opublikowany 2016-10-31 06:55:07

74 5750 Osady polodowcowe w ¿wirowni w Paplinie Lokalizacja: województwo ³ódzkie powiat skierniewicki gmina Skierniewice miejscowoœæ Paplin Region geograficzny: Niziny Œrodkowopolskie Wzniesienie Po³udniowomazowieckie Wysoczyzna Rawska Jednostka geologiczna: antyklinorium œrodkowopolskie pokrywa czwartorzêdowa 4460 Mszczonów Wyrobisko ¿wirowni w Paplinie znajduje siê 2 km na zachód od miejscowoœci Kowiesy le¿¹cej przy drodze kra- jowej nr 8, pomiêdzy Raw¹ Mazowieck¹ a Mszczonowem. Zlokalizowane jest w ³agodnym, zachodnim zboczu doliny Chojnatki, prawego dop³ywu Rawki, przy lokalnej szosie prowadz¹cej do s¹siedniej miejscowoœci Jeruzal. Jest to po³udniowa czêœæ obszaru Bolimowskiego Parku Krajobra- zowego, a obok ¿wirowni przebiegaæ bêdzie projektowany obecnie szlak turystyczny. Intensywna eksploatacja kruszywa prowadzona tu by³a dla potrzeb budownictwa drogowego, a obecnie prowadzo- na jest okresowo i na niewielk¹ skalê dla potrzeb lokalnego budownictwa. Œciany wyrobiska ods³aniaj¹ ponad 10 metro- wy, profil genetycznie ró¿norodnych, czwartorzêdowych, plejstoceñskich osadów przedstawiaj¹cych budowê geolo- giczn¹ wnêtrza Wysoczyzny Rawskiej, ukszta³towan¹ przez ró¿norodne procesy glacjalne okresu zlodowacenia Warty. W du¿ych, dobrze ods³oniêtych fragmentach œcian zobaczyæ mo¿na gliny zwa³owe, piaski i ¿wiry wodnolodowcowe oraz mu³kowe osady zastoiskowe. Gliny zwa³owe reprezentowane s¹ tu przez klasyczne osady wytopiskowe charakteryzuj¹ce siê wystêpowaniem grubego materia³u ¿wirowego i g³azowego bez³adnie rozmieszczonego w podstawowej mu³owo-piaszczystej masie ska³y. Najwiêkszy znajduj¹cy siê w ¿wirowni g³az eratyczny z gnejsu migmatycznego ma 1,8 m œrednicy. Charakterystycznym osadem s¹ widoczne w wyrobisku grubokalibrowe ¿wiry, buduj¹ce tak¿e w kierunku za- chodnim najwy¿sz¹ czêœæ wzniesienia. S¹ one przyk³adem tzw. bruku morenowego i powsta³y w wyniku rozmycia warstwy gliny zwa³owej przez wody fluwioglacjalne, które wynios³y z glin materia³ najdrobniejszy, pozostawiaj¹c ¿wiry i g³azy. Piaszczysto-¿wiroweosadyrzecznolodowcowewykazuj¹ wszystkie typowe cechy: ró¿norodnoœæ wielkoœci uziarnie- nia, zmienne wysortowanie materia³u, bardzo urozmaicony sk³ad litologiczny, struktury sedymentacyjne wielkoskalowe- go przek¹tnego warstwowania typu rynnowego. Wystêpuj¹ce w najwy¿szej czêœci profilu osady mu³kowe o wyraŸnej p³askiej i lekko falistej laminacji reprezentuj¹ osady jeziora zastoiskowego, do którego wody polodowco- we znosi³y z pó³nocy drobnoziarnisty materia³ okruchowy wyp³ukany z glin zwa³owych. W wyrobisku miejscami osady zaburzone s¹ fa³dowymi deformacjami glacitektonicznymi wywo³anymi naciskiem stopy i czo³a przesuwaj¹cego siê l¹dolodu. ¯wirownia papliñska ze wzglêdu na po³o¿enie w gra- nicach parku krajobrazowego, w regionie intensywnie rozwijaj¹cym siê turystycznie stanowi w obszarze ubogim w ods³oniêcia geologiczne wa¿ny obiekt geoturystyczny popularyzuj¹cy wiedzê o procesach glacjalnych, które odpowiadaj¹ za dzisiejszy obraz wiêkszoœci obszaru Polski. Jest tak¿e doskona³ym poligonem do prowadzenia zajêæ dy- daktycznych z ró¿nych przedmiotów geologicznych: geologii dynamicznej, kopalnianej, sedymentologii i petrografii. The post-glacial gravels pit in Paplin The gravel pit is located in the Paplin village, at the road from Dolecko to Kowies. The pit walls, about 10 meters high, present a variety of genetic types of sediments building the slopes of the Rawa Upland and the northern margin of the South Mazowsze Hills. Inthewesternwalltheboulderclaysareexposed,originat- ingfromtheWartaRiverglacialperiod,withnumerouserratics of Scandinavian origin. Various lithologies are represented by boulders:migmatiticgneisses,limestonesandgranitoids.Inthe northernwallfluvioglacialsandsandgravelsarevisibletogether withalluvialsands.Inthetoppartofthissuccessionlarge-scale, troughcross-beddingcanbeobserved.Theuppermostpartis a layer of muds with distinct, flat and wavy laminations. These are stagnant lake sediments of thickness varying from a dozen to some tens of centimeters. Rawa Mazowiecka 5752 1 2 3 5 4 75 Wybrana literatura: 21, 22, 65 Paplin Autorzy karty stanowiska dokumentacyjnego: A. Galiñska, A. Kici- ñska-Œwiderska, S. Pytliñski, P. Strzeboñski, S. Bêbenek (2006) Autor fotografii: S. Bêbenek 1 2 3 5 4

Tagi:

Komentarze do: wirownia w Paplinie (1) • 0